X
تبلیغات
ایمنی، بهداشت و محیط زیست الوند - عوامل شیمیایی زیان آور

بسیاری از شوینده ها به دلیل قدرت پاک کنندگی بالا پرطرفدارند اما همین مواد اگر به طور صحیح استفاده نشود، برای سلامت افراد مضر است.
بهترین ادعا برصحت این مطلب این است که در سال های اخیر با افزایش و تنوع درتولید و استفاده از مواد شوینده در مکان های مختلف، شمار مراجعان به پزشکان پوست که اکثرا زنان هستند، نیز افزایش یافته است.
به گزارش سلامت نیوز بسیاری از افراد به ویژه بانوان بدون توجه به عواقب استفاده مکرر از مواد شوینده، از نوع بسیار قوی این مواد استفاده می کنند. اگر چه تبلیغات دراین زمینه بسیار تاثیرگذار است ولی باید بدانید شوینده های قوی مخصوص کاربری های صنعتی و برای شست و شوی دکل های نفتی و بنادر است.برخی تولیدکنندگان، برای در دست داشتن بازار رقابت و مشتری، از این مواد قوی درمحصولات تولیدی خود استفاده می کنند.

شوینده ها اغلب دارای مواد اسیدی لکه بر قوی است که ریختن آنها روی دست باعث خشکی دست وصورت، آسیب های پوستی و حساسیت های ماندگار می شود. در صورت استفاده مکرر از این شوینده ها بدون استفاده از دستکش، پوست دچار چروک و خشکی و در نهایت پیری زودرس و بیماری های شغلی می شود. به گفته متخصصان بیماری های پوست اغلب مواد شوینده حاوی اسید است و این مواد می تواند چربی پوست را از بین ببرد و استفاده مکرر از آن باعث بروز «اگزما» یا «درماتیک تماسی» در فرد می شود. طبق گفته آنان بهترین راه جلوگیری از تحریک و آلرژی پوست، تماس غیر مستقیم با مواد شوینده است. پوشیدن دستکش نخی یا دستکش های با لایه نخی که تا آرنج هستند بهترین راه جلوگیری از بیماری پوستی است. بهتر است پس از اتمام کار دستها با آب شسته و از کرم مرطوب کننده استفاده شود.

پزشکان به بانوانی که علاقه بسیار به استفاده از شوینده های قوی دارند توصیه می کنند در زمینه بهداشت پوست، اطلاعات کافی را کسب کنند. دقت در تاریخ مصرف، نوع کاربری، شوینده و قدرت شویندگی بهترین راهنما برای استفاده از مواد شوینده است. در صورت تماس مستقیم دست با شوینده ها، ساده ترین کار زیر آب نگه داشتن دست است و نباید خودسرانه از پمادها از جمله نوع کورتن دار که موجب تشدید حساسیت و نازک شدن پوست می شود، استفاده کنند. باید دانست که استفاده از آب گرم همراه با مواد شوینده حساسیت زایی پوست را بیشتر می کند. در بسیاری موارد مشاهده می شود که خانم ها پس از استفاده از مواد شوینده دچار آبریزش بینی، گرفتگی صدا و اختلالات تنفسی ناشی از استنشاق این مواد می شوند. مواد شوینده به دلیل بخارهایی که از خود متصاعد می کند می تواند گوش،حلق و بینی افراد را درگیر و باعث التهاب مخاط و یا سوختگی های شدید شود.

کارشناسان به خانواده ها توصیه می کنند که از استفاده بیش از اندازه مواد شوینده قوی خودداری و حتما از دستکش و ماسک مخصوص برای شست و شوهای خاص بویژه در ایام عید استفاده کنند.

نوشته شده توسط مجتبی دلیریان در ساعت 23:57 | لینک  | 

گاهی ماده سمی که در معرض آن قرار می گیریم،ترکیبی از دو یا چند ماده شیمیایی است. اثرات چنین ترکیباتی ممکن است با اثرات هریک از این مواد به طور جداگانه متفاوت و متعاقبا غیرقابل پیش بینی باشند.

 

1)  ساده ترین حالت زمانی است که مواد موجود در ترکیب اثرات متشابهی داشته و کل سمیت ترکیب معادل مجموعی از اثرات سمی مواد ترکیب شده باشد که در این صورت به آن اثر فزاینده گویند.             (Additive Effects)

2)  دو ماده شیمیایی همراه با یکدیگر موجب بروز پاسخ قویتری نسبت به مجموع پاسخ های جداگانه این دو ماده می گردد که این حالت تحت عنوان اثر سینرژیستی شناخته می شود. به عنوان مثال تترا کلرید کربن و الکل همراه با هم در کبد دارای اثرات سمی قویتری نسبت به مجموع اثرات سمی هریک  از این مواد به طور جداگانه است. (Synergistic Effects)

3)  اثر تشدیدی نیز مشابه با اثرات فوق است جز اینکه در این اثر دو ماده شیمیایی مورد بحث ممکن است دارای اثرات سمی مختلف باشند یا اینکه تنها یکی از آنها سمی باشد. به عنوان مثال دوز های غیرسمی از داروی دی سولفیرام(آنتابیوس) خاصیت سمی الکل را کاهش می دهد.(Potentiation)

4)  اثر معکوسی که گهگاه مشاهده می شود، کاهش پاسخ ناشی از تاثیر یک ترکیب شیمیایی در مقایسه با پاسخ ناشی از اثر تک تک اجزای آن ترکیب است. این حالت را اثر آنتاگونیستی می گویند.      (Antagonism)

نوشته شده توسط مجتبی دلیریان در ساعت 14:41 | لینک  | 

اسید استیک

عوامل اکسیدکننده : مانند اسید کرمیک- اسید نیتریک- ترکیبات هیدروکسیل دار – اتیلن گلیکول – پرکلریک اسید- پراکسیدها- پرمنگناتها

استون

اسید نیتریک- اسید سولفوریک- سایر عواملاکسیدکننده

استیلن

کلر- برم- مس- فلئور- نقره- جیوه

فلزات قلیایی و قلیایی خاکی مانند: پودر آلومینیوم- منیزیم-کلسیم- لیتیم- سدیم- پتاسیم

آب- تتراکلرید کرین- سایر ترکیبات هیدروکربنی کلردار- دیاکسید کربن- هالوژنها

آمونیاک(بی آب)   

جیوه (مثلاً در فشارسنج جیوه ای)- کلر- هیپوکلریتکلسیم-ید- برم- هیدروفلوریک اسید

نیترات آمونیوم

اسیدها- پودر فلزات- محلولهای قابل اشتعال- کلراتها- نیتریت ها- گوگرد- ترکیبات آلی ریز یا مواد قابل احتراق

آنیلین

اسید نیتریک- پراکسید هیدروژن

مواد حاوی آرسنیک

عوامل کاهنده

آزیدها

اسیدها

برم

عوامل مربوز به کلر را مشاهده کنید

اکسید کلسیم

آب

کربن فعال

هیپوکلریت کلسیم- سایر عوامل اکسیدکننده

کلراتها

نمکهای آمونیوم- اسیدها- پودر فلزات – گوگرد- ترکیبات آلیریز یا مواد قابل احتراق

کلر

آمونیاک- استیلن- بوتا دی ان – بوتان- متان- پروپان (یاسایر گازهای بدست آمده از نفت) – هیدروژن – سدیم کاربید-بنزن – پودر فلزات- تربانتین

دی اکسید کلر (clo2) 

آمونیاک- متان- فسفین (PH3)- سولفیدهیدروژن

اسید کرمیک (کرومیوم تری اکسید)

اسید استیک- نفتالین- کامفور- گلیسرول- الکل- محلولهایقابل اشتعال

مس

استیلن- پراکسید هیدروژن

سیانیدها

اسیدها

محلوهای قابل اشتعال

نیترات آمونیوم- اسید کرمیک(H2cro4)- پر اکسید هیدروژن- اسید نیتریک- سدیم پراکسید- هالوژنها

هیدروکربن ها (مانند: بوتان- پروپان- بنزین)

فلئور- کلر- برم- اسیدرکرمیک- پراکسید سدیم- سایر عواملاکسید کننده

اسید هیدروسیانیک

قلیا

اسید هیدروفلئوریک

پرمنگنات پتاسیم- اسید سولفوریک

سولفید هیدروژن      

اکسیدهای فلزی – پودر مس- عواملاکسیدکننده

هیپوکلریت ها

اسیدها- زغال فعال- آمونیاک

ید

استیلن- آمونیاک (گاز یا محلول آبی)- هیدروژن

جیوه

استیلن- فولمینیک اسید- آمونیاک

نیترات ها

پودرهای فلزی و غیرفلزی- سولفید های فلزی- محلولهای قابلاحتراق

اسید نیتریک

استیک اسید- آنیلین- اسید کرمیک- هیدروسیانید اسید- سولفیدهیدروژن- گازها و محلولهای قابل اشتعال- مس- آلیاژ برنج-فلزات سنگین- قلیاییها

نیتریت ها

نمکهای آمونیوم- آمیدها- فسفیدها- عواملکاهنده

نیترو پارافین ها

اسیدها- بازها- آمین ها- هالیدها

اسید اگزالیک   

نقره- کلریت ها- اوره

اکسیژن

روغنها- گریس- هیدروژن- سایر عوامل کاهنده شامل گازها،محلولها و مواد جامد قابل اشتعال

پرکلرات ها

مشابه کلرات ها

پرکلریک اسید

عوامل کاهنده مانند : استیک انیدرید- بیسموت و آلیاژهایآن- الکها- کاغذ – پشم- گریس- روغنها

فسفر (سفید)

هوا- اکسیژن- قلیاها- هالوژنها- اکسیدهای هالوژن- عواملاکسیدکننده

پتاسیم

تتراکلرید کرین- دی اکسید کربن - آب

پرمنگنات پتاسیم

گلیسرول- اتیلن گلیکول- بنز آلدئید- سایر عوامل کاهنده- اسید سولفوریک

سدیم

تتراکلرید کربن- دی اکسید کربن- آب

پراکسید سدیم

اتانول- متانول- اسید استیک گلاسیال- استیک انیدرید- بنزآلدئید- کربن دی سولفید- گلیسرین- اتلین گلیکول- اسیتل استات- متیل استات- فورفورال

سولفیدها

اسیدها

سولفوریک اسید

  عوامل کاهنده- کلرات ها- پرکلرات ها- اسید نیتریک پرمنگنات ها- آب – محلولهای آبی

نوشته شده توسط مجتبی دلیریان در ساعت 8:42 | لینک  | 

بنزن یکی از حلالهای پرکاربرد در صنعت و محیطهای آزمایشگاهی می باشد البته بسیاری از بخشها به علت اثبات اثرات سوء آن بر سلامتی انسان سعی در جایگزین کردن و حذف آن نموده اند .در این میان آزمایشگاههای سمشناسی پزشکی قانونی یکی از مکانهایی است که از بنزن به عنوان حلال برای آشکارسازی لکه های دارو و مواد مخدر در آزمایش TLC استفاده می کنند مطلب حاضر برگرفته از چند مقاله با موضوع بررسی مضرات بنزن به منظور تاکید بر رعایت اصول ایمنی کار در آزمایشگاه و توجه ویژه در این خصوص می باشد.
تحقیقات نشان می دهد مواجهه با بنزن منجر به ایجاد متابولیت های خطرناک که آثار بسیار سوئی بر عملکرد کلیه دارند می شود. به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران- واحد علوم پزشکی تهران، تحقیقات نشان می‌دهد که مواجهه با بنزن باعث ایجاد تغییرات غیرعادی در ضخامت لایه های قشری و مغزی لوله های ادراری، التهاب کلیه، توسعه شبکه مویرگی در دانه های مالپیگی، اتساع فضای کپسول و حتی حضور پلاسمای خونی و کاهش قطر در سلولهای دیواره ای لوله های ادراری می شود.
نتایج این تحقیق نشان داد که ظاهراً خود بنزن سمی نیست بلکه به دنبال ورود آن به داخل بدن، بسیاری از متابولیت های آن از قبیل فنول، کاتکول، هیدروکورتیزون، ۱و۲و۴، بنزونیترول و ترانس موکونیک اسید در اندامها از جمله کلیه ظاهر می شوند و تأثیرات مضری را ایجاد می کنند.. بیشتر اثرهای بنزن از نوع تأثیرات شغلی و از راه تنفسی است ولی از راه پوستی و دهانی نیز باعث ایجاد اختلالاتی در بدن می شود.
بعد از جذب، بنزن توسط آریل هیدروکربن هیدروکسیلاز در کبد و مغز استخوان به فنل تبدیل می شودکه اکسید بنزن بعنوان فرم واسط دراین مرحله می باشد این متابولیت یک الکترون دوست ناپایدار است که قادر به اختلال دراسیدهای نوکلوییک و سلولهای در حال تکثیر می باشد.که اثرات آن رویDNA کفاشان که در تماس با بنزن هستند ثابت شده است.
در این زمینه چندین مطالعه در خصوص اختلال کروماتیدهای خواهری ۱۱ زن کفاش انجام شد و با موارد شاهد مقایسه گردید.همچنین محققان افزایش سانترومر (دو سانترومری)را در کروموزومهای افراد تحت مواجهه گزارش کرده اند که عمده نتایج این مواجهات روی DNA و تخریب مغز استخوان می باشد.
طی مطالعات مشابه دیگر در۲۱۷ کفاش ترکیه ای نزدیک به %۲۵ دارای هماتولوژیک غیرطبیعی بودند.علایم رنگ پریدگی ، خستگی،خونریزی و عفونت در این بیماران مشاهده شد.همچنین فرو رفتگی در رشته های اریتروسیت ویا انواع رشته های سلولی در نمونه های خون ومغز استخوان دیده شد.ودر بعضی موارد ماکروسیتوزیس گزارش شده است.
چنانچه فرد در محیط آلوده به بنزن مدتها مشغول به کار شود عوارض ناشی از این مواجهات، مزمن می شودواین موضوع با وجود فنول در ادرار مشخص می شود .همچنین در پایشهای بیولوژیک تعیین فنیل مرکاپتوریک اسید ادرار و t.t موکونیک اسید پیشنهاد می شود.همچنین آنالیز ادرار و مدفوع ،LDH ، شمردن گلبولهای قرمز نارس دراین مورد مفید می باشد، همچنین تهیه بیوبسی از مغز استخوان بیماران به طور واضح انواع هماتولوژیک غیر طبیعی را نشان می دهد.تولوئن یا متیل بنزن یکی از جانشینهای بنزن در صنعت کفش سازیست.

اثرات تماس مزمن با بنزن :
تماس طولانی مدت با بنزن باعث کاهش خون سازی بدن ، ناتوانی در سیستم ایمنی بدن و همچنین سرطان خون ، لوسومی ، اختلال در سیستم تنفسی ، تاخیر در استخوان بندی جنین انسان ، صدمه به سیستم تولید مثل انسان ، ناباروری ، تولید تومورهای غدد لنفاوی و صدمه به کبد می گردد .
چندین موسسه از جمله انجمن تحقیقات سرطان دنیا ، انجمن حفاظت محیط زیست آمریکا ، اداره خدمات بهداشت آمریکا ، بنزن را عامل سرطان خون ( لوسمی ) و دارای درجه سرطان زایی یک معرفی کرده اند . دوره پنهانی سرطان خون به طور معمول ۵ تا ۱۵ سال بعد از اولین تماس روی می دهد.

چگونه ریسک خطر را کاهش دهیم :
در مرحله اول بهتر است با توجه به وجود متخصصین و کارشناسان صاحب نظر سعی در یافتن حلال جایگزین مناسب برای بنزن نموده و آن را از فرایند آزمایشگاهی حذف کنیم، استفاده لباس کامل کار ضد مواد شیمیایی که سیستم تنفسی داخل لباس است  ، دستکش و چکمه مخصوص و ماسک های تمام صورت فشار مثبت. ایجاد اتوشویی و رختکن ایزوله جهت تعویض لباس کار پرسنل هنگام ورود و خروج از مجتمع و استحمام برای نفرات در معرض مستقیم بنزن قبل از خروج از محل کار ، بردن لباس کار به منزل یعنی احتمال آلوده کردن فرزندان و خانواده ها !!
وجود سیستم تهویه با فیلترهای مخصوص در محل کار و تعویض به موقع فیلترها. تغذیه سالم با مواد گیاهی و سبزیجات و لبنیات و ورزش به سلامتی پرسنل شاغل کمک می نماید .مدت مواجهه با مواد آروماتیکی را کم نمائید . دوره های منظم و مداوم آموزشی جهت آشنایی با انواع مختلف مواد شیمیایی و اصول بهداشت کار در آزمایشگاه  مدیریت پسماند مواد شیمیایی و جمع آوری ظروف و مواد آلوده .
ایجاد علائم و هشدارها و دستورالعمل های ایمنی در مکانهای لازم .

نوشته شده توسط مجتبی دلیریان در ساعت 10:18 | لینک  | 

با توجه به تنوع زياد مواد شيميايي و رفتارهاي متفاوت آنها، روش‌هاي بسيار زيادي براي مهار انواع حوادث و آتش‌سوزي‌هاي مواد شيميايي وجود دارد كه در كشورهاي پيشرفته به واسطه تحقيقات، در حال توسعه و رشد مي‌باشد. در ايران به واسطه عدم انجام تحقيقات موثر، اكثر روش‌هاي اجرايي تجربي بوده و هر ساله آسيب‌هاي فراواني بر امدادگران وارد مي‌آيد.
در اين مقاله برخي دستورالعمل‌هاي بين‌المللي عمومي‌ و دستورالعمل‌هاي مورد استفاده در آتش‌نشاني‌هاي ايران و تهران به روش كتابخانه‌هاي، ميداني و اينترنتي مورد بررسي قرارگرفته است. نتايج اين بررسي‌ها نشان مي‌دهد مقابله با حوادث شيميايي نيازمند قوانين ملي، دوره‌هاي آموزشي كامل امدادگران، خودروها و تجهيزات ويژه البسه حفاطتي مناسب و سيستم‌هاي مديريت حوادث شيميايي مي‌باشد. در اين مقاله انواع حوادث شيميايي، برخي از كدهاي عمليات اضطراري، روش‌هاي دستيابي امدادگران به اطلاعات اوليه در محل حادثه، انواع لباس‌هاي NBC و سيستم‌هاي موجود فعلي مديريت حوادث شيميايي در تهران و شهرستان‌ها تشريح شده است. بررسي‌ها نشان مي‌دهد در هيچ‌كدام از شهرهاي ايران سيستم كافي و كارآمد مقابله با حوادث شيميايي وجود نداشته و خطرات براي امدادگران، مردم و محيط زيست در سطح بالايي مي‌باشد. با توجه به رشد روزافزون صنايع كشور و افزايش تعداد مواد شيميايي، مصرف و حمل ونقل آنها، در مواقع بروز حريق و حوادث در صورتي كه اطلاعاتي در مورد خودرو حامل و مواد شيميايي آن وجود نداشته باشد، امكان خطر جاني و مالي براي مردم و آتش‌نشانان و محيط زيست افزايش مي‌يابد. امدادگران بايد تحت يك سيستم كارآمد از پيش آموزش داده شده به محدوده آلوده نزديك شده، منطقه را بررسي كرده، دستورات مناسب را صادر و ايمن‌سازي را انجام دهند. تحقيقات در اين بخش محدود مي‌باشد كه علت اصلي آن عدم تخصص‌گرايي سازمان‌هاي مسئول، نامشخص بودن سازمان اصلي مسئول، مجزا و كوچك بودن سازمان‌هاي آتش‌نشاني شهري مي‌باشد.

انواع حوادث شيميايي


همانطور كه در ديگر مقالات آورده شده است مواد شيميايي خطرناك به 9 گروه طبقه‌بندي شده‌اند كه هر گروه در اثر نشت آتش‌سوزي و يا انفجار آثار و عوارض ويژه خود را دارا مي‌باشند مانند حوادث مواد بيولوژيك، مواد راديواكتيو و مواد خورنده مانند اسيد‌ها و بازها.


ادامه مطلب
نوشته شده توسط مجتبی دلیریان در ساعت 18:40 | لینک  |